Wydłużony czas na maturze 2027 – komu przysługuje i jak go uzyskać

Egzamin dojrzałości to jeden z najważniejszych momentów w ścieżce edukacyjnej każdego ucznia. Dla wielu z nich standardowe warunki mogą stanowić barierę nie do pokonania ze względu na różnego rodzaju trudności zdrowotne, edukacyjne czy życiowe. Z pomocą przychodzą specjalne regulacje prawne. Wydłużony czas na maturze to jedno z najczęściej wyszukiwanych dostosowań, które pozwala wyrównać szanse i umożliwić każdemu sprawiedliwe wykazanie się zdobytą wiedzą. Warto wiedzieć, komu dokładnie przysługuje takie wsparcie i jakich formalności należy dopełnić, aby z niego skorzystać.

Niniejszy artykuł stanowi kompleksowy poradnik dla maturzystów i ich rodziców. Wszystkie przedstawione poniżej informacje dotyczą egzaminów w roku szkolnym 2026/2027 i zostały opracowane w oparciu o oficjalny komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 20 sierpnia 2026 r. w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego. Jeśli jesteś tegorocznym maturzystą lub rodzicem maturzysty, koniecznie zapoznaj się z poniższymi wytycznymi, aby upewnić się, czy i na jakich zasadach przysługują Ci dostosowania na maturze.

Czym są dostosowania warunków i form egzaminu maturalnego?

Zgodnie z wytycznymi, dostosowanie form i warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego to ogół działań mających na celu zminimalizowanie ograniczeń wynikających z niepełnosprawności, niedostosowania społecznego, stanu zdrowia czy innych specyficznych potrzeb edukacyjnych zdającego. Obejmuje ono dwa główne aspekty:

• Dostosowanie formy egzaminu: Polega na przygotowaniu całkowicie odrębnych, specjalistycznych arkuszy egzaminacyjnych, które są fizycznie dostosowane do ograniczeń w funkcjonowaniu danej grupy uczniów. Może to być na przykład arkusz z większą czcionką, arkusz w alfabecie Braille’a lub arkusz pozbawiony zadań sprawdzających rozumienie ze słuchu.
• Dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu: To kategoria znacznie szersza. Obejmuje między innymi odpowiednio wydłużony czas na maturze, zapewnienie odpowiedniego miejsca pracy, możliwość wykorzystania sprzętu specjalistycznego (np. komputera), obecność nauczyciela wspomagającego, specjalistycznych środków dydaktycznych, a także ustalenie odrębnych zasad oceniania rozwiązań zadań.

Komu przysługuje wydłużony czas na maturze?

Kwestia tego, komu przysługuje dodatkowy czas, jest ściśle uregulowana przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Nie każda trudność automatycznie gwarantuje więcej minut na napisanie wypracowania czy rozwiązanie zadań matematycznych. Poniżej szczegółowo analizujemy poszczególne grupy zdających.

Niepełnosprawności i choroby przewlekłe – czy dają wydłużony czas na maturze?

W przypadku osób posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność, dostosowania są zazwyczaj najbardziej rozbudowane. Zasady przyznawania dodatkowego czasu różnią się jednak w zależności od konkretnej diagnozy:

• Osoby z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera: Mają prawo do przedłużenia czasu na części ustnej (z języka polskiego, języków mniejszości lub języka obcego) o maksymalnie 15 minut, które można przeznaczyć na przygotowanie lub samą odpowiedź. Co istotne, czas pracy z arkuszem w części pisemnej (zapisany na stronie tytułowej) nie podlega dalszemu przedłużeniu, ponieważ zdający korzystają z już dostosowanych arkuszy (np. oznaczonych symbolem 200).
• Osoby słabosłyszące: Na egzaminie ustnym przysługuje im wydłużenie czasu do 15 minut. Na egzaminie pisemnym mogą liczyć na przedłużenie czasu trwania egzaminu z każdego przedmiotu o nie więcej niż 30 minut (korzystają z arkuszy oznaczonych symbolem 300). W przypadku języków obcych mogą pracować z urządzeniami technicznymi (słuchawki) i specjalnymi nagraniami z wydłużonymi przerwami, co również wiąże się z dodatkowymi 30 minutami.
• Osoby niesłyszące: W części ustnej (z której są często z mocy prawa zwolnieni, np. z języka obcego nowożytnego) czas może być wydłużony o 15 minut. W części pisemnej czas pracy z arkuszem nie jest dodatkowo przedłużany.
• Osoby słabowidzące oraz niewidome: Przysługuje im do 15 minut więcej na egzaminie ustnym. Czas pracy w części pisemnej, wskazany na dostosowanych arkuszach (np. pisanych alfabetem Braille’a lub w powiększonym czarnodruku), jest czasem obowiązującym i nie ulega kolejnemu przedłużeniu.
• Osoby z afazją: Czas egzaminu ustnego może być przedłużony o maksymalnie 15 minut. W części pisemnej czas przeprowadzania egzaminu z każdego przedmiotu może zostać przedłużony o nie więcej niż 30 minut.
• Osoby z niepełnosprawnością ruchową spowodowaną mózgowym porażeniem dziecięcym: Część ustna może być wydłużona o 15 minut. W części pisemnej czas podany na specjalnym arkuszu jest ostateczny.
• Osoby z inną niepełnosprawnością ruchową (w tym z chorobami nerwowo-mięśniowymi): Czas trwania egzaminu ustnego może zostać wydłużony o 15 minut. Co bardzo ważne, przysługuje im przedłużenie czasu przeprowadzania egzaminu pisemnego z każdego przedmiotu o maksymalnie 30 minut.
• Osoby z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim: Egzamin ustny może być dłuższy o 15 minut. Czas na część pisemną z każdego przedmiotu może być przedłużony o 30 minut.

Wydłużony czas na maturze a specyficzne trudności w uczeniu się (dysleksja, dysgrafia, dysortografia, dyskalkulia)

Wielu maturzystów zastanawia się, jak wygląda relacja: dysleksja a wydłużony czas na maturze. To jeden z najczęstszych mitów krążących wśród uczniów. Według aktualnych wytycznych na rok 2026/2027, uczniom ze zdiagnozowanymi specyficznymi trudnościami w uczeniu się (posiadającym opinię poradni) nie przysługuje wydłużony czas na rozwiązywanie zadań w części pisemnej ani ustnej. Zamiast dodatkowych minut, ta grupa zdających ma prawo do zastosowania szczegółowych (łagodniejszych) zasad oceniania rozwiązań zadań otwartych. Przykładowo, w przypadku dysortografii błędy ortograficzne są oceniane inaczej. Możliwe jest również pisanie pracy na komputerze, jeśli zaburzenie grafii (dysgrafia) jest tak głębokie, że uniemożliwia odczytanie pisma ręcznego. Warto stanowczo podkreślić, że tej grupie nie przysługuje wydłużony czas na maturze.

Choroba, niesprawność czasowa lub sytuacja kryzysowa

Wydłużony czas na maturze nie jest zarezerwowany wyłącznie dla osób z trwałymi niepełnosprawnościami. System edukacji przewiduje również wsparcie dla uczniów, którzy znaleźli się w nagłej potrzebie.

• Czasowa niesprawność rąk: Uczniowie z np. złamaną ręką wiodącą, co znacznie ogranicza tempo pracy, mogą otrzymać wydłużenie czasu pisania o 30 minut (na podstawie zaświadczenia lekarskiego).
• Zdający chorzy lub niesprawni czasowo (posiadający orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania): Mogą uzyskać wydłużenie czasu na egzaminie ustnym (do 15 minut) oraz pisemnym (do 30 minut z każdego przedmiotu), pod warunkiem, że w toku edukacji szkolnej korzystali z takiego wyrównywania szans.
• Sytuacja kryzysowa lub traumatyczna: W szczególnych przypadkach losowych rada pedagogiczna może przyznać wydłużenie czasu egzaminu ustnego o 15 minut oraz pisemnego o 30 minut (czas ten może być przeznaczony na pracę z arkuszem lub niezbędne przerwy).

Czy cudzoziemcy oraz osoby z trudnościami adaptacyjnymi mogą liczyć na wydłużony czas na maturze?

W dzisiejszych realiach w polskich szkołach uczy się wielu obcokrajowców oraz osób powracających z zagranicy. Jakie dostosowania warunków egzaminu maturalnego przewidziano dla nich?

• Cudzoziemcy (osoby, którym ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia zrozumienie czytanego tekstu): W części ustnej z języka polskiego mogą liczyć na dodatkowe 15 minut. W części pisemnej przysługuje im wydłużenie czasu o 30 minut z każdego przedmiotu, z wyjątkiem egzaminów z języków obcych nowożytnych, języka łacińskiego oraz języków mniejszości narodowych/etnicznych i języka regionalnego. Mogą również korzystać ze słownika dwujęzycznego.
• Uczniowie z trudnościami adaptacyjnymi (związanymi z wcześniejszym kształceniem za granicą): Mogą mieć przedłużony czas części ustnej o 15 minut i części pisemnej o 30 minut, o ile w toku nauki w szkole korzystali z takich dostosowań i fakt ten jest odpowiednio udokumentowany.

Zaburzenia komunikacji językowej i niedostosowanie społeczne

Dla uczniów z zaburzeniami komunikacji językowej czas egzaminu ustnego może być przedłużony do 15 minut, a pisemnego do 30 minut (jeśli korzystali z takiego wsparcia w trakcie nauki). Podobne zasady (+15 minut na część ustną, +30 minut na pisemną) dotyczą uczniów posiadających orzeczenie ze względu na niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym.

Ile dokładnie wynosi wydłużony czas na maturze 2027?

Choć wyżej wymieniliśmy ogólne wartości, warto wyraźnie wyodrębnić i podsumować, ile czasu dodatkowego na maturze 2027 mogą zyskać uprawnieni uczniowie.

Część ustna egzaminu

Niezależnie od formuły (Formuła 2015 czy Formuła 2023), przedłużenie czasu trwania egzaminu ustnego wynosi nie więcej niż 15 minut. Dotyczy to egzaminów z języka polskiego, języków mniejszości oraz języków obcych nowożytnych. Ten dodatkowy czas zdający może przeznaczyć na spokojniejsze przygotowanie się do wypowiedzi w sali przygotowań lub bezpośrednio na samą odpowiedź.

Część pisemna egzaminu

W przypadku części pisemnej zasady są bardziej złożone. Standardowe przedłużenie dla grup do tego uprawnionych (np. osoby słabosłyszące, z afazją, chore, w sytuacji kryzysowej, cudzoziemcy) wynosi nie więcej niż 30 minut z każdego zdawanego przedmiotu. Należy pamiętać o kilku istotnych zasadach ogólnych:

• Dodatkowy czas może być wykorzystany w sposób ciągły na rozwiązywanie zadań lub można go rozłożyć na dodatkowe przerwy zdrowotne w trakcie trwania egzaminu.
• W przypadku egzaminu maturalnego z informatyki (Formuła 2015) przedłużenie czasu o 30 minut dotyczy obu części arkusza łącznie. Rada pedagogiczna wraz z uczniem decyduje, jak podzielić te dodatkowe 30 minut między część pierwszą i drugą (np. 15 minut na część I i 15 minut na część II).
• Podobnie przy egzaminie z języka polskiego (obie formuły) przedłużenie o 30 minut dotyczy obu arkuszy egzaminacyjnych łącznie.
• Uczniowie korzystający ze specjalnych dostosowanych nagrań na egzaminie z języków obcych (np. nagrania z wydłużonymi przerwami) zyskują obligatoryjne przedłużenie całego egzaminu o 30 minut.

Jakie dokumenty są potrzebne, aby przyznano wydłużony czas na maturze? Zestawienie tabelaryczne

Sama deklaracja chęci skorzystania z ułatwień nie wystarczy. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego a matura to kwestia nierozerwalnie związana z weryfikacją formalną. Zależnie od powodu, dla którego uczeń ubiega się o dostosowania i wydłużony czas na maturze, wymagane są konkretne dokumenty. Poniższa tabela przedstawia zależność między podstawą prawną a przykładowym dostosowaniem czasu pracy.

Należy pamiętać, że dostarczenie zaświadczenia lekarskiego nie obliguje rady pedagogicznej do automatycznego i bezwzględnego przyznania dłuższego czasu. Decyzja zawsze jest podejmowana na podstawie pełnej dokumentacji ucznia i historii jego wsparcia w szkole ponadpodstawowej.

Jak i kiedy złożyć wniosek o dostosowanie egzaminu maturalnego – krok po kroku

Procedura ubiegania się o dostosowanie warunków i form egzaminu ma sztywne ramy czasowe, których przekroczenie może skutkować odmową przyznania pomocy. Cały proces jest zorganizowany w przejrzysty sposób. Jeśli ubiegasz się o wydłużony czas na maturze lub inne dostosowania, musisz przestrzegać poniższej procedury:

0. Zapoznanie z formami wsparcia: Dyrektor szkoły (lub upoważniony nauczyciel) ma obowiązek zapoznać uczniów i ich rodziców z możliwymi sposobami dostosowań. Uczniowie powinni otrzymać te informacje nie później niż do 25 września 2026 r..
1. Skompletowanie i przedłożenie dokumentów: Opinie poradni psychologiczno-pedagogicznej oraz zaświadczenia o stanie zdrowia uczeń (lub rodzic) musi przedłożyć w szkole wraz z deklaracją przystąpienia do egzaminu maturalnego. Tylko w nagłych sytuacjach losowych zaświadczenie lekarskie (ale uwaga: nie opinia z poradni) może zostać doniesione w terminie późniejszym.
2. Decyzja rady pedagogicznej: Nauczyciele na zebraniu rady pedagogicznej analizują dokumentację i wskazują konkretne, proponowane dostosowania dla danego ucznia (biorąc pod uwagę to, z jakich ułatwień korzystał on już w trakcie nauki).
3. Pisemna informacja dla ucznia: Dyrektor szkoły przekazuje uczniowi na piśmie informacje o przyznanych mu dostosowaniach (warunkach i formach) nie później niż do 10 lutego 2027 r..
4. Złożenie oświadczenia przez ucznia: Jest to niezwykle ważny wniosek o dostosowanie egzaminu maturalnego (właściwie: oświadczenie o akceptacji). Uczeń musi formalnie i pisemnie zadeklarować, czy będzie korzystał ze wskazanych mu przez dyrekcję sposobów dostosowania, czy też z nich rezygnuje. Ostateczny termin na złożenie tego oświadczenia upływa 15 lutego 2027 r..

Kluczowe daty dla maturzystów 2026/2027

Wyjątkowe przypadki wymagające wniosku do OKE

Zdecydowana większość dostosowań (w tym, wydłużony czas na maturze) jest rozpatrywana i przyznawana wewnątrzszkolnie przez radę pedagogiczną. Istnieją jednak sytuacje wysoce zindywidualizowane lub nietypowe, w których kompetencje szkoły są niewystarczające. W takich przypadkach dyrektor placówki składa w SIOEO specjalny wniosek bezpośrednio do dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej.

0. Wniosek o szczególne dostosowanie: Jeżeli uczeń w wyniku trudnej, wyjątkowej sytuacji zdrowotnej lub losowej potrzebuje formy wsparcia, która nie została uwzględniona w oficjalnych tabelach komunikatu CKE, szkoła może wystąpić z tzw. wnioskiem o szczególne dostosowanie. Cały proces korespondencyjny i uzyskanie zgody z OKE musi zakończyć się do 10 lutego 2027 r. (chyba że sytuacja kryzysowa wystąpi nagle po tej dacie).
1. Niepełnosprawności sprzężone: Gdy u ucznia występuje więcej niż jeden rodzaj niepełnosprawności (np. jest osobą niewidomą, a jednocześnie z niepełnosprawnością ruchową), można skompletować dla niego dostosowania z różnych kategorii. Przyznanie takich zindywidualizowanych kombinacji ułatwień wymaga odrębnego wniosku do OKE, również z nieprzekraczalnym terminem do 10 lutego 2027 r.. Zgłoszenie to generowane jest przez system SIOEO i przesyłane do komisji z odpowiednią dokumentacją dowodową.
2. Egzamin poza terenem szkoły (np. w domu): Jeżeli ze względu na niezwykle ciężki stan zdrowia maturzysta nie ma możliwości dotarcia na salę egzaminacyjną w szkole, przepisy dają furtkę do organizacji matury w domu pacjenta. Uzasadniony i rzetelnie udokumentowany wniosek musi zostać przesłany do OKE najpóźniej do 4 marca 2027 r..
3. Zwolnienie z egzaminu ustnego: Dotyczy to absolwentów, którzy ze względu na stan zdrowia lub głęboką niepełnosprawność trwale nie posługują się mową. Podstawą jest odpowiednia dokumentacja medyczna, a termin złożenia wniosku przez szkołę do OKE to ponownie 10 lutego 2027 r..

FAQ – Często zadawane pytania o dostosowania na maturze

Poniżej zebraliśmy odpowiedzi na najbardziej nurtujące pytania, które powtarzają się co roku podczas przygotowań do matur.

1. Czy na podstawie opinii o dysleksji dostanę wydłużony czas na maturze?

Nie. Zgodnie z oficjalnymi wytycznymi na rok 2026/2027, uczniom z opinią o dysleksji, dysgrafii, dysortografii czy dyskalkulii nie przysługuje wydłużony czas na maturze (ustnej i pisemnej). Otrzymują oni natomiast łagodniejsze zasady sprawdzania błędów przez egzaminatorów.

2. Co zrobić, jeśli tuż przed maturą np. w kwietniu złamię prawą rękę?

Jeśli ulegniesz nagłemu wypadkowi (czasowa niesprawność rąk), masz prawo ubiegać się o wydłużenie czasu pisania egzaminów do 30 minut, a także, w uzasadnionych przypadkach, o możliwość pisania na komputerze lub przy pomocy nauczyciela wspomagającego. Musisz natychmiast dostarczyć do szkoły zaświadczenie lekarskie potwierdzające uraz, aby uzyskać wydłużony czas na maturze.

3. Kto decyduje, jakie ostatecznie dostosowania otrzymam na egzaminie?

Ostateczną, wewnątrzszkolną decyzję o przyznaniu konkretnych dostosowań (z puli możliwych dla danej dysfunkcji) podejmuje rada pedagogiczna na podstawie Twojej dokumentacji, którą dostarczyłeś. Czasem bierze ona pod uwagę także to, w jaki sposób ułatwiano Ci naukę w trakcie całego czteroletniego okresu kształcenia w szkole średniej.

4. Czy mając wydłużony czas na maturze, będę pisać w tej samej sali co reszta klasy?

To zależy od specyfiki ułatwień. Jeżeli Twoje dostosowanie ogranicza się tylko do wydłużonego czasu, szkoła może, ale nie musi zapewnić oddzielnej sali. Jeśli jednak dodatkowo korzystasz z komputera, odtwarzacza płyt CD/plików MP3 na języku obcym, lub pomocy nauczyciela wspomagającego, musisz pisać egzamin w całkowicie oddzielnym pomieszczeniu, aby nie dekoncentrować innych uczniów.

5. Czy orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania wystarczy, aby uzyskać wydłużony czas na maturze?

Tak, uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania (chorzy lub niesprawni czasowo) kwalifikują się do przedłużenia czasu egzaminu pisemnego do 30 minut z każdego przedmiotu. Warunkiem jest to, aby podczas nauki w szkole uczeń faktycznie z takiego udokumentowanego wyrównania szans edukacyjnych korzystał.

Podsumowanie i wsparcie w nauce

Droga do matury bywa pełna stresu, a systemowe zasady i formalności nie ułatwiają zadania. Jak widać, wydłużony czas na maturze to wsparcie bardzo precyzyjnie regulowane przez CKE. Aby upewnić się, że nie przepadnie nam żaden termin, warto już od września monitorować terminy wewnątrzszkolne i rozmawiać z wychowawcą lub pedagogiem. Kompletowanie orzeczeń i opinii z publicznych poradni to często długotrwały proces, którego nie wolno zostawiać na ostatnią chwilę.

Nawet najlepsze ułatwienia systemowe nie zastąpią jednak solidnej i rzetelnej wiedzy. Jeśli chcesz zyskać pewność siebie na egzaminie, oswoić stres i opanować strategie rozwiązywania arkuszy w określonym czasie, nie musisz przygotowywać się w samotności. Skontaktuj się z Instytutem Maturalnym! Odkryj nasze kursy, gdzie w kameralnych grupach, z pełnym wsparciem ekspertów i autorskim systemem próbnych matur, w przyjaznej atmosferze przygotujemy Cię do zdobycia wymarzonych wyników. Pozwól, że zajmiemy się stroną merytoryczną, a Ty skupisz się na realizacji swoich ambitnych celów.

*artykuł został opracowany na podstawie Komunikatu dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.